Số 9, đường Trần Bình, phường Từ Liêm, TP Hà Nội

TĂNG HUYẾT ÁP – RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA LIPID – ĐỘT QUỴ NÃO: “BỘ BA” NGUY CƠ TIM MẠCH NGUY HIỂM

Hình ảnh: Sinh hoạt Câu lạc bộ Tăng huyết áp

Tăng huyết áp (THA) từ lâu được ví như “sát thủ thầm lặng” do diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng. Song hành với đó, rối loạn chuyển hóa lipid (RLCH lipid) cũng tiến triển lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò then chốt trong quá trình hình thành và phát triển xơ vữa động mạch. Sự kết hợp của hai yếu tố này tạo nên nền tảng bệnh sinh quan trọng, dẫn đến các biến cố tim mạch nghiêm trọng, đặc biệt là đột quỵ não.

Hình ảnh GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng Viện trưởng Viện Tim mạch- Bệnh viện 19-8 phát biểu khai mạc.

Về mặt dịch tễ, tăng huyết áp là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 1,28 tỷ người trưởng thành mắc tăng huyết áp, trong đó gần một nửa chưa được chẩn đoán hoặc kiểm soát hiệu quả. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh ở người trưởng thành dao động từ 25–30%, tuy nhiên tỷ lệ kiểm soát huyết áp vẫn còn hạn chế.

Song song, rối loạn lipid máu ngày càng gia tăng, gắn liền với lối sống hiện đại như chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, ít vận động và tỷ lệ béo phì gia tăng. Hai bệnh lý này thường đồng mắc, làm gia tăng đáng kể nguy cơ tim mạch.

Về cơ chế bệnh sinh, rối loạn lipid máu với tình trạng tăng LDL-C, giảm HDL-C và tăng triglycerid thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm giảm tính đàn hồi thành mạch và tăng sức cản ngoại vi, từ đó góp phần khởi phát hoặc làm nặng thêm tăng huyết áp. Ngược lại, tăng huyết áp kéo dài gây tổn thương nội mạc mạch máu, tạo điều kiện cho lipid thấm nhập và hình thành mảng xơ vữa. Hai quá trình này tương tác qua lại, tạo thành “vòng xoắn bệnh lý”, làm gia tăng nhanh chóng nguy cơ biến cố tim mạch.

Hình ảnh: GS.TS Phạm Mạnh Hùng chia sẻ về rối loạn chuyển hóa lipid và cách phòng chống.

Hậu quả nghiêm trọng nhất của sự phối hợp này là đột quỵ não, trong đó đột quỵ thiếu máu não chiếm khoảng 85% các trường hợp. Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ đột quỵ lên 3–4 lần, và nguy cơ này càng cao khi đi kèm rối loạn lipid máu. Tại Việt Nam, đột quỵ đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa, với số ca mắc mới mỗi năm rất lớn. Đáng chú ý, phần lớn bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp và/hoặc rối loạn lipid máu nhưng chưa được kiểm soát tốt, dẫn đến hậu quả nặng nề về tử vong và di chứng lâu dài.

Hình ảnh: GS.TS Phạm Mạnh Hùng chia sẻ về bệnh tim mạch.

Nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng ngừa bệnh cho cộng đồng, chiều ngày 23/03/2026, Viện Tim mạch – Bệnh viện 19-8 đã tổ chức thành công buổi sinh hoạt Câu lạc bộ Tăng huyết áp tại hội trường tầng 4, nhà hành chính với chủ đề:

“Rối loạn chuyển hóa lipid và nguy cơ bệnh lý tim mạch”.

Hình ảnh: Người bệnh lắng nghe những chia sẻ từ bác sĩ

Chương trình do GS.TS Phạm Mạnh Hùng – Viện trưởng Viện Tim mạch chủ trì, với sự tham gia của đông đảo y bác sĩ và hội viên. Trong phần trình bày, Giáo sư đã làm rõ các nội dung trọng tâm:

• Vai trò của rối loạn lipid máu trong gánh nặng bệnh tim mạch

• Nguyên tắc ước tính và phân tầng nguy cơ tim mạch cá thể hóa

• Các biện pháp điều trị rối loạn lipid máu: thay đổi lối sống và sử dụng thuốc

Giáo sư đặc biệt nhấn mạnh: điều trị hiệu quả cần kết hợp đồng thời biện pháp không dùng thuốc và dùng thuốc, trong đó thay đổi lối sống đóng vai trò nền tảng lâu dài.

Hình ảnh: GS.TS Phạm Mạnh Hùng chỉ rõ sự hình thành mảng xơ vữa thành mạch và huyết khối.

Trong báo cáo thứ hai, ThS.BS Bùi Thành Đạt đã trình bày chuyên đề:

“Đột quỵ thiếu máu não ở bệnh nhân tăng huyết áp có rối loạn chuyển hóa lipid”, làm rõ các nội dung:

• Mối liên quan phức tạp giữa rối loạn lipid máu và nguy cơ đột quỵ

• Nguy cơ đột quỵ thiếu máu não tăng khi cholesterol toàn phần và LDL-C tăng

• Vai trò bảo vệ của HDL-C trong giảm nguy cơ đột quỵ

Đồng thời, báo cáo cũng nhấn mạnh các điểm then chốt trong dự phòng và phát hiện sớm đột quỵ:

• Đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế

• Tăng huyết áp và rối loạn lipid máu là các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát

• Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ theo quy tắc FAST

• Nguyên tắc “Thời gian là não” trong cấp cứu đột quỵ

Hình ảnh: Ths.BS Bùi Thành Đạt chia sẻ các dấu hiệu phát hiện đột quỵ sớm

Thông điệp quan trọng của chương trình:

Rối loạn lipid máu và tăng huyết áp là hai yếu tố nguy cơ hoàn toàn có thể kiểm soát. Việc tầm soát định kỳ, điều trị sớm, tuân thủ thuốc và duy trì lối sống lành mạnh (giảm muối, giảm mỡ bão hòa, tăng vận động, kiểm soát cân nặng) chính là chìa khóa để phòng ngừa đột quỵ và bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.

Hình ảnh: Hình ảnh người bệnh lắng nghe thông điệp từ các bác sĩ

Bên cạnh nội dung chuyên môn, chương trình còn mang đến không khí gần gũi, sôi nổi với các tiết mục giao lưu văn nghệ giữa bác sĩ và hội viên.

Hình ảnh: Hình ảnh giao lưu văn nghệ

Hình ảnh: người bệnh chia sẻ những vấn đề sức khỏe đang gặp phải

Hoạt động bốc thăm may mắn với phần quà là máy đo huyết áp điện tử đã góp phần hỗ trợ người bệnh theo dõi sức khỏe tại nhà hiệu quả hơn.

Hình ảnh: Hình ảnh bốc thăm may mắn những món quà máy đo huyết áp của người bệnh

Buổi sinh hoạt Câu lạc bộ Tăng huyết áp đã diễn ra thành công tốt đẹp, nhận được nhiều phản hồi tích cực. Đây là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc kiểm soát tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa lipid và phòng ngừa đột quỵ não, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh và cộng đồng.

_ThS.Bs Nguyễn Thu Huyền – Viện Tim mạch- Bệnh viện 19-8_