Tin tức

Các bác sĩ Khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện 19-8 Bộ Công an vừa thực hiện thành công thủ thuật nội soi đại tràng gắp trọn vẹn một con sán dây bò (Taenia saginata) trưởng thành dài 1,2 mét từ hồi tràng của một bệnh nhân nam. Ca bệnh là lời nhắc nhở quan trọng về mối liên hệ giữa thói quen ăn thịt bò tái, chưa nấu chín kỹ và nguy cơ nhiễm ký sinh trùng đường ruột.

Ảnh 1: Thân sán dây bò trưởng thành dài 1,2 mét được gắp ra ngoài.

Ảnh 2: Sán dây bò được bảo quản trong lọ đựng mẫu.

Diễn biến ca bệnh

Bệnh nhân nam 66 tuổi, đến khám tại Bệnh viện với các triệu chứng kéo dài nhiều tuần:

Rối loạn tiêu hóa nhẹ nhưng dai dẳng: đầy hơi, chướng bụng, đau quặn bụng từng cơn quanh rốn.

Buồn nôn thoáng qua, cảm giác chán ăn, sụt cân nhẹ không rõ nguyên nhân.

Rối loạn đại tiện: xen kẽ tiêu chảy nhẹ và táo bón.

Dấu hiệu gợi ý đặc trưng: bệnh nhân phát hiện các đoạn trắng, dẹt, có khả năng cử động (đốt sán – proglottid) trong phân, đây là lý do khiến bệnh nhân lo lắng và đến khám

Khai thác tiền sử ăn uống ghi nhận bệnh nhân có thói quen ăn thịt bò tái, bò nhúng, phở bò tái thường xuyên trong nhiều năm.

Theo y văn, sán dây bò trưởng thành có thể dài từ 4 đến 12 mét, cá biệt tới 25 mét, và có thể sống ký sinh trong ruột người nhiều năm nếu không được phát hiện và điều trị

Ảnh 3: Sơ đồ chu trình phát triển của sán dây bò (Nguồn: CDC Hoa Kỳ).

Kỹ thuật nội soi can thiệp lấy sán thành công

Ê-kíp nội soi đại tràng qua van hồi manh tràng vào đoạn cuối hồi tràng, phát hiện thân sán trưởng thành đang ký sinh. Bằng thao tác tỉ mỉ, ê-kíp đã gắp trọn vẹn con sán dài 1,2m còn nguyên đầu (scolex) giúp hạn chế nguy cơ sán tiếp tục phát triển từ phần đầu còn sót lại. Đó là yếu tố quyết định thành công trong điều trị, tránh tái phát.

Ảnh 4: Ê-kíp bác sĩ thực hiện kỹ thuật nội soi gắp sán.

Triệu chứng dễ bị bỏ qua

Sán dây bò có thể ký sinh âm thầm nhiều năm với triệu chứng mờ nhạt:

• Đau bụng âm ỉ, đầy hơi, buồn nôn, chảy nước bọt buổi sáng

• Sụt cân, mệt mỏi, thiếu máu không rõ nguyên nhân

• Đốt sán trắng dẹt trong phân: dấu hiệu đặc trưng nhất

Biến chứng nguy hiểm

Nếu không điều trị, sán có thể gây:

• Tắc ruột, thủng ruột, viêm ruột thừa cấp

• Viêm đường mật, viêm tụy cấp do sán chui lên nhú Vater: Biến chứng nguy hiểm tính mạng

• Thiếu máu ác tính, suy dinh dưỡng mạn tính

KHUYẾN CÁO PHÒNG BỆNH

Ăn chín – Uống sôi: nấu thịt bò chín kỹ ở nhiệt độ tối thiểu 63°C, không ăn bò tái, gỏi bò, bò nhúng chưa chín tới.

Cấp đông đúng cách: nếu bắt buộc dùng thịt bò không nấu chín, cấp đông ở −10°C ít nhất 5 ngày.

Vệ sinh chế biến: rửa tay sạch, dùng thớt dao riêng cho thịt sống và thức ăn chín, chọn thịt có kiểm dịch thú y.

Khám sức khỏe ngay khi có dấu hiệu rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc phát hiện đốt sán trong phân.

Nhiễm sán dây bò hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng thói quen ăn uống khoa học. Đừng đánh đổi sức khỏe lấy một miếng thịt bò tái!

_ThS.BS. Đỗ Thị Hồng Khanh_